ZADANIA NA EGZAMIN USTNY Z JĘZYKA
POLSKIEGO
MATURA 2007/2008
Literatura
1.
Czas
dzieciństwa. Ukaż rolę tego motywu w kreacji bohatera i świata przedstawionego w
wybranych utworach epickich XIX, XX i /lub XXI wieku.
2.
Motywy i
postawy bajroniczne i werteryczne w polskiej literaturze romantycznej. Zbadaj,
na ile twórczość G. Byrona i J.W. Goethego inspirowała polskich
romantyków.
3.
Przedstaw
sposób wykorzystania „wiedzy hermetycznej” (tajemnej) przez twórców literatury
dawnej i/lub współczesnej (np. Dan Brown).
4.
Proza poetów.
Na przykładzie eseistyki Miłosza i Herberta (lub innych) rozważ zależności
między ich twórczością liryczną a utworami niepoetyckimi.
5.
Kobiety
fatalne, upadłe, godne szacunku, święte… Zaprezentuj rozmaitość typów kobiecych
w Biblii i podejmij próbę określenia roli kobiety w świecie
biblijnym.
6.
Metropolie
realistów i naturalistów. Przedstaw rolę, jaką odgrywa miasto w powieściach
wielkich twórców tych dwóch nurtów.
7.
Przedstaw, w
oparciu o wybrane utwory, jak poeci oceniali czasy, w których
żyli.
8.
Przedstaw
sposoby kreacji świata przedstawionego w wybranych utworach prozy
iberoamerykańskiej.
9.
Realizm
magiczny w literaturze polskiej i obcej (np. G.G. Marquez i O. Tokarczuk). Pokaż
podobieństwa i różnice w kreacji bohaterów i świata
przedstawionego.
10. Spisek i konspiracja jako temat dzieł
literatury polskiej i obcej. Prześledź sposoby realizowania tego tematu w
wybranych utworach.
11. Losy polskiego emigranta jako temat
literatury romantycznej i współczesnej. Przedstaw i porównaj sposób ukazywania
tego zagadnienia.
12. Topika miłości w liryce na przestrzeni
wieków. Scharakteryzuj poetyckie sposoby wyrażania uczuć, sięgając do twórczości
autorów z różnych epok.
13. Kulinaria w literaturze, ich funkcje i
sposoby opisywania. Omów temat wykorzystując utwory z różnych
epok.
14. Symbolika liczb, jej rodowód i funkcje w
literaturze. Przedstaw temat wykorzystując utwory z różnych
epok.
15. Wielkie dzieła literatury polskiej w
homiliach Jana Pawła II. Określ kontekst i cele odwołań do tych
dzieł.
16. Więzienie jako temat i motyw literacki w
epice i dramacie. Przedstaw zagadnienie w oparciu o wybrane
utwory.
17. Polska literatura profetyczna. Określ jej
znaczenie dla kultury narodu i omów środki artystycznego
wyrazu.
18. Pedagog jako bohater literacki.
Scharakteryzuj różne portrety i omów funkcje tego typu postaci w wybranych
tekstach prozatorskich.
19. Lekarz jako bohater literacki. Scharakteryzuj
różne portrety i omów funkcje tego typu postaci w wybranych tekstach
prozatorskich.
20. Przedstaw portret detektywa w literaturze i
sposób jego kreowania w różnych utworach.
21. Zbadaj, jaką rolę pełni literatura piękna w
rozwoju i popularyzowaniu myśli filozoficznej. Wykorzystaj utwory z XIX i/lub XX
wieku.
22. Przyroda ojczysta jako temat, motyw, źródło
inspiracji artystycznych. Rozwiń temat, odwołując się do znanych Ci utworów z
wybranych epok.
23. Na podstawie utworów z jednej lub wielu epok
przedstaw stereotyp Polaka funkcjonujący w rodzimej
literaturze.
24. Utopie i antyutopie w literaturze – sposób
kreowania i ich funkcje. Omów na wybranych przykładach.
25. Jak literatura pokazuje przełom
światopoglądowy człowieka? Przedstaw problem na wybranych utworach prozatorskich
i/lub poetyckich.
26. Przejawy ironii i jej funkcje w literaturze.
Przedstaw zagadnienie, uwzględniając utwory literackie z kilku
epok.
27. Różne obrazy współczesnej wsi polskiej
utrwalone w literaturze po II wojnie światowej. Prześledź temat w oparciu o
wybrane teksty prozatorskie.
28. Matka jako bohater literacki. Scharakteryzuj
różne portrety i omów funkcje tego typu postaci w wybranych tekstach
prozatorskich.
29. Przedstaw motyw „teatru świata” i jego
funkcjonowanie w dziełach literackich wybranych dwóch
epok.
30. Przyroda wiosenna/letnia/jesienna/zimowa.
Przedstaw różne sposoby jej opisywania w wybranych utworach
literackich.
31. Reformatorzy teatru. Zaprezentuj nowatorskie
dokonania wybranych twórców XX wieku na przykładzie wybranych tekstów
scenicznych.
32. Liryczne biografie. Przedstaw różne sposoby
mówienia o swoim życiu podmiotów lirycznych w wybranych utworach poetyckich
kilku autorów.
33. Omów przyczyny samotności i rolę tego stanu w
życiu bohaterów literackich. Wykorzystaj wybrane utwory.
34. Relacje między powieścią historyczną a
źródłem historycznym. Zbadaj ten problem posługując się przykładami kilku
różnych utworów.
35. Porównaj sposób kreowania świata
przedstawionego w XIX-wiecznej powieści realizmu krytycznego i w powieści
realizmu socjalistycznego (socrealizmu).
36. Neoklasycyzm w literaturze. Ukaż obecność
tego nurtu w wybranych tekstach współczesnego twórcy (np. Z.
Herberta).
37. W oparciu o wybrane utwory porównaj obrazy
Warszawy przedstawione w literaturze XIX, XX i XXI wieku.
38. Ojczyzna, patriota, patriotyzm – prześledź
sposób funkcjonowania tych pojęć i ich znaczenie w literaturze i publicystyce
polskiej dwóch wybranych epok.
39. Realistyczna, magiczna, fantastyczna… Omów
różne sposoby kształtowania przestrzeni w wybranych utworach
literackich.
40. Zaprezentuj związki manifestów i programów
literackich z tendencjami dwóch wybranych epok
literackich.
41. Portret mieszczanina – sposoby jego kreacji i
funkcje w literaturze polskiej i powszechnej. Rozwiń temat, odwołując się do
wybranych przykładów.
42. Biografia własna artysty jako tworzywo
literackie. Przedstaw temat wykorzystując utwory wybranych autorów dawnych i/lub
współczesnych.
43. Metafizyczny związek miłości i śmierci.
Prześledź wzajemne przenikanie się tych motywów w poezji barokowej, romantycznej
i/lub młodopolskiej.
44. Wykaż obecność nurtu franciszkańskiego w
poezji dawnej i współczesnej i omów jego znaczenie.
45. Alpy jako inspiracja i obiekt fascynacji
polskich poetów romantycznych. Przedstaw temat, odwołując się do poezji i
epistolografii epoki.
46. Prześledź, jak funkcjonuje wątek sybirski w
literaturze polskiej XIX i XX wieku.
47. Rozważ, wykorzystując różne przykłady,
przyczyny popularności współczesnego reportażu. Jakie tematy podejmuje? Jaką
funkcję spełnia?
48. Rozmowy człowieka z Bogiem w literackim
przekazie twórców różnych epok. Przedstaw temat w oparciu o wybrane
utwory.
49. Twórczość Jana Kochanowskiego w tradycji
literackiej późniejszych epok. Rozwiń temat na przykładzie wybranych
utworów.
50. Polacy w satyrze i karykaturze literackiej.
Przedstaw sposoby kreowania tego typu portretów w literaturze i ich
funkcje.
51. Folklor jako inspiracja pisarzy w różnych
epokach. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
52. Na wybranych przykładach z różnych epok
objaśnij funkcję konwencji onirycznej w kreowaniu świata
przedstawionego.
53. Twórczość literacka Jana Pawła II. Omów
problemy współczesnego świata i sposoby ich ukazywania w wybranych utworach
poetycznych, dramatycznych i epickich Ojca Świętego.
54. Science fiction a fantasy. Odwołując się do
wybranych przykładów literackich, przedstaw podobieństwa i różnice w kreacji
świata przedstawionego obu odmian gatunkowych.
55. Tytuł, motto, ostatnia scena jako klucze do
interpretacji dzieła. Omów zagadnienie na wybranych
przykładach.
56. Biesiady, wesela, bale – przedstaw rolę tego
motywu w wybranych utworach literatury polskiej i/lub
obcej.
57. Polska pieśń narodowa. Omów jej odmiany,
funkcje i związki z dziejami narodu.
58. Motyw rodzimej rzeki (np. Wisły, Niemna) w
literaturze polskiej. Prześledź różne sposoby prezentacji tego elementu
krajobrazu i jego funkcje w utworze, wykorzystując różne teksty epickie i/lub
liryczne.
59. Różne sposoby funkcjonowania tradycji
homeryckiej w literaturze polskiej. Omów zagadnienie na wybranych
przykładach.
60. O niebezpieczeństwach lub pożytkach czytania.
Przedstaw, wykorzystując wybrane utwory, wpływ lektury na osobowość i losy
bohaterów literackich.
61. Przedstaw twórczość wybitnego pisarza
współczesnego wybranego spośród twórców literatury powszechnej. Wykaż
uniwersalne i specyficzne cechy jego dzieł.
62. Prowincja jako motyw i temat w literaturze.
Rozważ, jaką funkcję pełni ten element świata przedstawionego w wybranych
utworach literatury polskiej i obcej.
63. Dzieła Szekspira jako tworzywo i inspiracja
dla twórców polskiej literatury. Omów temat w oparciu o wybrane
dzieła.
64. Pieniądz i jego rola w życiu bohaterów
literackich. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów z różnych
epok literackich.
65. Zachwycenie światem i lęk przed światem w
literaturze polskiej. Przedstaw na wybranych przykładach, jak polscy twórcy
wyrażali te uczucia.
66. Scharakteryzuj różne portrety kobiet w
literaturze polskiej XIX, XX i/lub XXI wieku.
Korespondencja
sztuk
67. Inspiracje biblijne w sztuce dawnej i
współczesnej. Porównaj sposoby nawiązywania do motywów, fabuł i postaci
biblijnych w dawnych i współczesnych tekstach kultury.
68. Inspiracje literackie w twórczości
współczesnych zespołów muzycznych. Omów cel i funkcje tego typu zabiegów
artystycznych.
69. Sposoby przedstawiania tradycji sarmackiej w
literaturze i sztuce XIX i XX wieku. Przedstaw na wybranych
przykładach.
70. Dialog z tradycją romantyczną w filmie i
literaturze XX i/lub XXI wieku. Omów temat na wybranych
przykładach.
71. Polskie powstania narodowe jako temat
literatury i sztuki. Omów sposób przedstawiania tego zagadnienia w wybranych
tekstach kultury.
72. Ból i choroba jako inspiracja i temat w
literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienie odwołując się do wybranych utworów
literackich, filmowych czy malarskich.
73. Szpital, więzienie, dom poprawczy jako
metafory opisu świata. Ukaż, w jaki sposób podejmuje je literatura, teatr czy
film.
74. Spełnione i niespełnione marzenia. Przedstaw,
w oparciu o wybrane przykłady, jaką funkcję pełni motyw w kreacji bohatera
literackiego i filmowego.
75. Od sufrażystek do feministek. Przedstaw, jak
zmienia się kreacja kobiety wyzwolonej w literaturze i sztuce, od XIX do XXI
wieku.
76. Zwierzę jako bohater literacki i filmowy.
Wyjaśnij, jaką rolę pełnią zwierzęta w kreacji świata
przedstawionego.
77. Pracoholicy, yuppie, pampersi, pokolenie X,
pokolenie JP2. Analizując wybrane przykłady literackie i filmowe przedstaw i
skonfrontuj ze sobą postawy młodego pokolenia.
78. Faustyzm w literaturze, teatrze, malarstwie i
filmie. Jak postawa ta jest pokazywana przez różne dziedziny
sztuki.